Nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên gồm những nhóm nào?

Kiến thức về nguyên liệu | 20/11/2026
Nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên gồm những nhóm nào?

Nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên ngày càng được quan tâm trong quá trình nghiên cứu và phát triển các sản phẩm chăm sóc da, tóc và cơ thể. Tuy nhiên, không phải nguyên liệu có nguồn gốc thực vật nào cũng có cùng đặc tính hoặc chức năng trong công thức. Việc hiểu rõ từng nhóm nguyên liệu sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn thành phần phù hợp và tối ưu quá trình phát triển sản phẩm.

Nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên là gì?

Nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên thường được dùng để chỉ những thành phần có nguồn gốc từ tự nhiên như thực vật, khoáng vật hoặc các nguồn sinh học khác.

Trong phạm vi nguyên liệu thực vật, các bộ phận như lá, hoa, hạt, quả, rễ và vỏ có thể được sử dụng để sản xuất những thành phần phục vụ công thức mỹ phẩm.

Tùy thuộc vào đặc điểm của từng loại nguyên liệu, nhà sản xuất có thể áp dụng các phương pháp như chiết bằng dung môi, chưng cất hoặc ép để thu nhận những thành phần mong muốn.

Sau quá trình xử lý, nguyên liệu có thể tồn tại ở dạng dịch chiết, dầu, tinh dầu, bột hoặc dạng hoạt chất tinh chế.

Một điểm quan trọng là nguyên liệu có nguồn gốc thiên nhiên không đồng nghĩa với toàn bộ chế phẩm đều chứa 100% thành phần tự nhiên. Một số dịch chiết thương mại còn có dung môi, chất mang hoặc thành phần hỗ trợ bảo quản.

Vì vậy, khi lựa chọn nguyên liệu cho công thức mỹ phẩm, doanh nghiệp cần xem xét thành phần INCI và hồ sơ kỹ thuật cụ thể, thay vì chỉ dựa vào tên gọi hoặc nguồn gốc thực vật.

Chiết xuất thực vật

Chiết xuất thực vật là nguyên liệu được thu nhận thông qua quá trình chiết tách các thành phần từ thực vật bằng dung môi phù hợp như nước, ethanol, glycerin, glycol hoặc dầu thực vật. Nguyên liệu có thể được khai thác từ toàn bộ cây hoặc từng bộ phận riêng lẻ như lá, hoa, quả, rễ, thân, vỏ cây và hạt. [1]

Chiết xuất thực vật là nguồn cung cấp đa dạng các hợp chất có hoạt tính sinh học, được quan tâm và ứng dụng rộng rãi trong ngành mỹ phẩm. Tùy theo đặc điểm nguyên liệu, dịch chiết có thể chứa những nhóm hợp chất như polyphenol, flavonoid, saponin, tannin, alkaloid và terpenoid. Các hợp chất này được nghiên cứu về nhiều đặc tính như chống oxy hóa, kháng khuẩn, làm se da, giữ ẩm, hỗ trợ làm dịu và cải thiện một số vấn đề về da. [1]

Thành phần và đặc tính của chiết xuất phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loài thực vật, bộ phận sử dụng, điều kiện canh tác, thời điểm thu hoạch, phương pháp sơ chế và công nghệ chiết xuất. Vì vậy, ngay cả khi có cùng nguồn gốc thực vật, các chiết xuất được sản xuất bằng những phương pháp khác nhau vẫn có thể mang thành phần và đặc điểm riêng biệt.

Chẳng hạn, chiết xuất rau má được quan tâm trong các công thức chăm sóc da cần làm dịu; chiết xuất diếp cá thường được nghiên cứu và ứng dụng trong sản phẩm dành cho da dầu, da dễ nổi mụn; trong khi chiết xuất bưởi và bồ kết là những nguyên liệu quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc tóc và da đầu.

Tuy nhiên, hiệu quả của một chiết xuất không thể được xác định chỉ dựa trên đặc tính của cây nguyên liệu. Thành phần hóa học thực tế, hàm lượng các hợp chất có hoạt tính sinh học, nồng độ sử dụng và kết quả thử nghiệm trên công thức thành phẩm đều là những yếu tố quan trọng để đánh giá khả năng ứng dụng của nguyên liệu trong mỹ phẩm.

Tìm hiểu thêm về dòng chiết xuất thiên nhiên NexTrac®.

Dầu thực vật

Dầu thực vật là nhóm nguyên liệu giàu lipid, thường được thu nhận từ hạt, quả hoặc những bộ phận chứa dầu của cây trồng. 

Khác với phần lớn dịch chiết trong dung môi phân cực, dầu thực vật thường chứa các triglyceride và những thành phần tan trong dầu.

Trong công thức mỹ phẩm, dầu thực vật thường đảm nhận chức năng làm mềm da, bổ sung lipid và góp phần tạo cảm giác dễ chịu sau khi sử dụng.

Mỗi loại dầu có đặc điểm khác nhau về thành phần acid béo, độ nhớt, màu sắc và khả năng tạo cảm giác trên da.

Ví dụ, dầu macca thường được quan tâm trong sản phẩm dưỡng da và tóc nhờ đặc điểm làm mềm. Dầu sachi là nguồn dầu chứa nhiều acid béo không bão hòa, phù hợp để nghiên cứu trong những công thức chú trọng thành phần lipid thực vật.

Dầu mù u (Tamanu Oil) được quan tâm nhờ tiềm năng hỗ trợ phục hồi da, với các nghiên cứu ghi nhận khả năng thúc đẩy quá trình lành thương và tái tạo mô da. Đây là nguyên liệu có tiềm năng ứng dụng trong các công thức mỹ phẩm hướng đến chăm sóc và phục hồi làn da. 

Việc lựa chọn dầu thực vật còn phụ thuộc vào khả năng công dụng hướng tới, và sự tương thích với những thành phần khác trong công thức mỹ phẩm.

Khám phá danh mục dầu thực vật OilTrac®.

Tinh dầu thiên nhiên

Tinh dầu thiên nhiên là nhóm nguyên liệu được chiết xuất từ các bộ phận của thực vật như lá, hoa, vỏ, rễ và thân cây, chứa các hợp chất thơm dễ bay hơi với mùi hương đặc trưng của từng loại thực vật.

Trong ngành mỹ phẩm, tinh dầu được ứng dụng chủ yếu để tạo hương thơm tự nhiên, đồng thời một số loại còn được nghiên cứu về đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa và hỗ trợ chăm sóc da. Tùy theo thành phần và đặc tính của từng loại tinh dầu, nhà sản xuất cần lựa chọn nồng độ sử dụng phù hợp nhằm đảm bảo tính an toàn và khả năng tương thích với công thức.

Nhờ đặc điểm này, tinh dầu thường được nghiên cứu trong những sản phẩm chăm sóc cá nhân có định hướng hương thơm tự nhiên như dầu gội, sữa tắm, sản phẩm massage hoặc chăm sóc cơ thể.

Tuy nhiên, tinh dầu không nên được sử dụng theo cách tương tự dầu nền. Nồng độ sử dụng cần được xác định dựa trên thành phần hóa học, giới hạn an toàn, khả năng gây kích ứng hoặc mẫn cảm và yêu cầu của từng loại sản phẩm.

Đặc biệt, nguồn gốc thiên nhiên không bảo đảm rằng một loại tinh dầu luôn an toàn ở mọi nồng độ hoặc phù hợp với mọi đối tượng sử dụng.

Khám phá danh mục Tinh dầu thiên nhiên - EssTrac® / NesTrac®.

Hoạt chất thiên nhiên

Hoạt chất thiên nhiên là nhóm nguyên liệu được quan tâm khi phát triển các dòng mỹ phẩm có mục tiêu chăm sóc da chuyên biệt.

So với một dịch chiết thực vật thông thường, nguyên liệu hoạt chất có thể được xác định theo thành phần, độ tinh khiết hoặc hàm lượng một hay nhiều chất đặc trưng.

Chẳng hạn, Bakuchiol là một thành phần có nguồn gốc thực vật được nghiên cứu trong lĩnh vực chăm sóc da và các công thức hướng đến cải thiện dấu hiệu lão hóa.

Trong thực tế, việc ứng dụng hoạt chất cần cân nhắc nhiều yếu tố, bao gồm độ tan, độ ổn định, khả năng tương thích và nồng độ khuyến nghị.

Bên cạnh hoạt chất đơn lẻ, những hệ nguyên liệu phối hợp nhiều thành phần cũng được phát triển nhằm phục vụ các mục tiêu công thức khác nhau.

Dù lựa chọn hoạt chất riêng lẻ hay hỗn hợp, hiệu quả của sản phẩm hoàn chỉnh vẫn cần được đánh giá thông qua thử nghiệm phù hợp.

Khám phá danh mục Hoạt chất thiên nhiên - NexTive® / NexTrol®

Màu tự nhiên

Chất màu có nguồn gốc thiên nhiên là một nhóm nguyên liệu khác được quan tâm trong các công thức mỹ phẩm.

Nguồn màu thực vật có thể được khai thác để tạo nên những sắc độ đặc trưng cho sản phẩm, từ đó hỗ trợ định hướng cảm quan và nhận diện thương hiệu.

Tùy theo đặc điểm hòa tan, màu tự nhiên có thể phù hợp với những nền công thức khác nhau.

Tuy nhiên, không phải chất màu tự nhiên nào cũng ổn định trước ánh sáng, nhiệt độ hoặc sự thay đổi pH.

Nhà phát triển công thức cần đánh giá sự thay đổi sắc độ trong quá trình sản xuất và bảo quản, đồng thời kiểm tra tình trạng cho phép sử dụng của chất màu trong loại mỹ phẩm dự kiến.

Khám phá danh mục Màu tự nhiên - VegColor®

Lựa chọn nguyên liệu theo công thức

Việc xây dựng công thức mỹ phẩm nên bắt đầu từ mục tiêu sản phẩm thay vì lựa chọn nguyên liệu chỉ vì một thành phần đang được thị trường quan tâm.

Đối với sản phẩm chăm sóc da dầu, đội ngũ R&D có thể ưu tiên nghiên cứu những chiết xuất phù hợp với định hướng làm dịu và chăm sóc da. Trong khi đó, công thức kem dưỡng hoặc dầu dưỡng thể thường cần quan tâm nhiều hơn đến hệ lipid và đặc điểm làm mềm.

Với các sản phẩm chăm sóc tóc, sự kết hợp giữa chiết xuất thực vật, dầu dưỡng và hệ chất hoạt động bề mặt cần được cân nhắc theo mục tiêu làm sạch, dưỡng tóc hoặc chăm sóc da đầu.

Ngoài chức năng mong muốn, khả năng hòa tan, độ ổn định, màu sắc, mùi hương và sự tương thích giữa các nguyên liệu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thành phẩm.

Một nguyên liệu có thành phần thực vật hấp dẫn nhưng không tương thích với nền công thức có thể gây ra những vấn đề như đổi màu, tách lớp hoặc thay đổi cảm quan trong quá trình bảo quản.

Đánh giá hồ sơ kỹ thuật nguyên liệu

Trong hoạt động sản xuất, hồ sơ kỹ thuật là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp đánh giá nguyên liệu đầu vào.

Tên INCI giúp nhận diện thành phần theo danh pháp sử dụng trong ngành mỹ phẩm. Tài liệu COA cung cấp kết quả kiểm nghiệm của lô nguyên liệu theo các chỉ tiêu xác định. SDS hoặc MSDS cung cấp thông tin về mối nguy, cách xử lý, bảo quản và những biện pháp an toàn liên quan.

Tùy từng nguyên liệu, doanh nghiệp cũng cần xem xét thêm thông số vi sinh, giới hạn tạp chất, độ ổn định, dữ liệu an toàn và hướng dẫn sử dụng.

Các tài liệu này hỗ trợ quá trình đánh giá chất lượng nhưng không thay thế cho thử nghiệm hiệu quả hoặc an toàn của sản phẩm mỹ phẩm hoàn chỉnh.

Giải pháp nguyên liệu từ Nguyễn Trắc

Với danh mục gồm chiết xuất thực vật, dầu thiên nhiên, tinh dầu, hoạt chất và chất màu, Nguyễn Trắc hướng đến việc cung cấp những lựa chọn nguyên liệu phục vụ nhu cầu phát triển mỹ phẩm.

Các dòng NexTrac™, OilTrac™, EssTrac™ và những nhóm hoạt chất thiên nhiên giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều dạng thành phần có nguồn gốc thực vật.

Bên cạnh danh mục sản phẩm, thông tin kỹ thuật và hoạt động hỗ trợ thử mẫu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn nguyên liệu phù hợp.

Hiểu đúng đặc tính nguyên liệu là bước khởi đầu để phát triển công thức mỹ phẩm hiệu quả và ổn định.

Khám phá danh mục nguyên liệu mỹ phẩm thiên nhiên tại Nguyễn Trắc và liên hệ đội ngũ chuyên môn để được hỗ trợ lựa chọn nguyên liệu theo nhu cầu nghiên cứu, sản xuất.

Tài liệu tham khảo

[1] Michalak, M. (2023). Plant Extracts as Skin Care and Therapeutic Agents. International Journal of Molecular Sciences, 24(20), 15444. 


 

Zalo